Երեքշաբթի, 23 Ապրիլի, 2024
- Գովազդ -spot_img

Հաճելի Յիշատակներ

- Գովազդ -spot_img
spot_img

ԽՄԲԱԳՐԻ ԸՆՏՐԱՆԻ

Մեթր Գասպար Տէրտէրեանի 88ամեակին նուիրուած ԶԱՐԹՕՆՔ-ի Յատուկ Թիւէն

ՆԵՐՍԷՍ ՊԱՊԱՅԵԱՆ

Ոմանց համար ծայրայեղ գաղափարապաշտ մըն էր ան, իսկ ուրիշներու սահմանումով սկզբունքի տէր եւ անբասիր առաքեալը երէկուան պարտուած գաղափարախօսութեան մը:

Գասպար Տէրտէրեանը արդարեւ հայ ժողովրդն ու հայրենիքը ընդունած էր իբրեւ երկու սրբութիւններ: Սակայն մայր Հայաստանի գոյութեան, ապահովութեան եւ բարգաւաճման միակ երաշխիքը կը գտներ Մոսկուայի մէջ: Իր սերնդակիցներուն մէջ գոյութիւն ունէին հոյլ մը հայ մտաւորականներ եւ հասարակական գործիչներ, որոնք բաժանորդագրուած էին այս դպրոցին: Նման անձնաւորութիւններ իրենց հարած քաղաքական միջազգայնական սկզբունքներէն թելադրուած՝ Քրեմլինի կողմէ առնուած որեւէ որոշում, որքան որ ալ կործանարար հետեւանքներ ունեցած էին Հայաստանի համար, կ՛ընդունէին որպէս կրօնք:

Գասպարը էր եւ մնաց սովետասէր-հայրենասէր: Իր ետին թողած յօդուածներու հարուստ ժառանգութեան մէջ, միշտ խնդրական պատմական տուեալներով փորձած էր փաստարկել թէ Ռուսիան՝ սովետականացումէն առաջ, սովետական վարչակարգի ընթացքին եւ այսօր ալ՝ Փութինեան իշխանութեան օրօք, մնացած է Հայաստանի կողքին: Պատմական իրողութիւններ մեծապէս վիճելի կը դարձնեն այս տեսութիւնը: Լաւագոյն ապացոյցը՝ արցախեան վերջին պատերազմին Մոսկուայի որդեգրած պատեհապաշտ դիրքորոշումն է անշուշտ:

Գասպարը չէր կրնար ընդունիլ թէ քաղաքականութեան մէջ, ազգերու միջեւ յարաբերութեանց մէջ չկան մնայուն բարեկամներ եւ չկան մնայուն թշնամիներ. այլ մնայուն շահեր միայն:

Վաղ պատանեկութեանս տարիներուն, Գասպար Տէրտէրեանը կեանքէն աւելի մեծ մէկն էր: Քաջ կը յիշեմ 1958-ի քաղաքացիական խլրտումներու շրջանին, Պէյրութի Պասթա թաղամասին մէջ ընդդիմադիրներու ռատիոկայանէն արաբերէն լեզուով հաղորդումներ կը կատարուէր, որուն առընթեր՝ կէս ժամ տրամադրուած էր հայերէն լեզուով յայտագրի մը: «Հոս ձայնն է արաբականութեան, ձայնը արաբական ազգայնականութեան», այս յանկերգով ընթացք կ՛առնէին առօրեայ հաղորդումները որոնց կը հետեւէինք մեծ զգուշութեամբ, որովհետեւ, մեր բնակած շրջանը հակադրուած էր ընդդիմադրութեան:

Յամառ շշուկներու ականջալուր կ՛ըլլայինք թէ առնական հաստատ շեշտով անթերի արաբական լեզուով եւ առոգանութեամբ այդ խօսուն հաղորդումներուն հեղինակն ու խօսնակը նոյն ինքն Մեթր Գասպար Տէրտէրեանն էր:

Տխուր օրեր էին անշուշտ, ընդհանրապէս Լիբանանի, սակայն մասնաւորաբար՝ հայ համայնքին համար: Եղբայրասպան հակամարտութեան զոհ գացին աւելի քան հարիւր հայ երիտասարդներ: Դժբախտութեան այս ճիրաններէն սակայն դուրս եկաւ դրական զարգացումը: Մինչեւ այս աղիտալի թուականը, հայկական իրականութեան մէջ, միայն մէկ կուսակցութիւն կար, որ բռնարարքներու կը դիմէր՝ անպատիժ լռութեան դատապարտելու իր հակառակորդները: Կողմերու միջեւ ուժերու հաւասարակշռութիւն հաստատուած էր միանգամ ընդմիշտ «իրար հասկացութիւն» գոյացած էր վերջ տալու միակողմանի բռնարարքներու:

Յաջորդող տարիներուն, Ազարիէի շէնքին երկրորդ յարկը պատանեկութենէն երիտասարդութիւն թեւակոխած տարիներուս, յաճախ տեսակցութիւններ կ՛ունենայի իր հետ: Սուրճի գաւաթի կողքին, ան դիզած կ՛ըլլար գիրքեր եւ մեծ խանդավառութեամբ կը բացատրէր ինծի Մարքսիզմի «տիալեքտիկական մաթերիալիզմը»: Լաւ կը յիշեմ, երբ մէկէ  աւելի առիթներով, երբ չէի կրնար զսպել հետաքրքրութիւնս եւ հարց կու տայի թէ ինքն էր ընդդիմադրութեան խօսնակը, ան միշտ կը խուսափէր պատասխան տալէ:

Նոյնիսկ Սովետ Միութեան համայնավար վարչաձեւին անփառունակ եւ անխուսափելի փլուզումը չկրցած քանդել Գասպարին խոր համոզումը այս գաղափարախօսութեան նկատմամբ:

Գասպարը մնաց յախուռն կառչած իր դաւանանքին, իր գաղափարախօսութեան եւ սովետասէր իր դաւանանքին: Հակառակ իրեն դէմ ուղղուած ցեխարձակումներուն, ան մնաց վեհ եւ հաստատ:

Secure Your Child’s Place at
DREAM BRIDGEMAN ACADEMY

Dream Bridgeman Academy is an international school in Yerevan deploying the Oxford International Curriculum under the supervision and evaluation of Oxford University Press.
It caters for children between the ages of 1.5 yrs to 6 yrs.
Book your tour and secure your place now.
Phone: +374 93 703005
www.bridgeman.am

spot_img
- Գովազդ -spot_img
- Գովազդ -spot_img
- Գովազդ -spot_img

Ara D. Kassabian CPA, based in Glendale, California, provides a full range of tax preparation, accounting and bookkeeping services, either in your facility or at our location. Making it quick and easy to file your taxes.

spot_img

Զօրակցիր Զարթօնք Օրաթերթին

ԼՐԱՀՈՍ

Pyro Drone is the leading source of professional FPV drone racing parts, gear, and accessories. We strive our best to deliver the latest and most reliable FPV gear available on the market. Bringing the highest quality at an affordable price, our flagship Hyperlite line is amongst the most competitive FPV drone racing parts in the industry. For FPV racing frames, motors, batteries, straps, and more - Pyro Drone is truly your one stop shop for all things in drone racing!

spot_img
spot_img